Bugün yüksek oranda ziyaretçisi internet cafeleri kullanan bir sitenin tekil ziyaretçi ölçümlerinin abartılı olup olamayacağı soruldu bana. Sanırım ölçüm metodlarının farkları ve kısıtları konusuna bu örnekten giriş yapabiliriz.

Evet, internet cafelerde yüksek bir penetrasyona ulaşan özel yönetim yazılımları tekil ziyaretçi ölçümlerinde sapma yaratabilir. Ancak bundan sakınmanın yolları da var.

Sektörde, özellikle reklam veren ve medya planlama tarafında site trafikleri ile ilgili genel kabul “aylık trafikler”. “Filanca sitenin tekil ziyaretçi sayısı ……..dır.” derken kastedilen aylık rakamlardır. Internet kafeden her gün aynı siteye giren bir kullanıcı her geldiğin internet cafe yönetimi yazılımı tarayıcının hafızasındaki tüm cookieleri silip temizleyecektir. Dolayısı ile kullanıcı siteye her giriş ölçüm sistemi ona yeni bir cookie atacak ve yeni bir kullanıcı olarak kabul edecektir. Böyle bir kullanıcı aylık raporlarda 30 tekil ziyaretçi olarak kaydedilecektir. Internet cafelerde bu yazılımlar yaygınlaşmadan evvel ise tam tersi bir durum vardı. Bir bilgisayarı kullanan 30 ayrı müşteri aynı siteye girmesine karşın ölçüm sistemleri tek bir tekil ziyaretçi olarak sayıyorlardı :)

Benzer bir sıkıntıyı, daha seyrek olmakla beraber çok sıkı güvenlik politikaları olan şirketlerden gelen trafiğin tekil ziyaretçi adetleri ölçümünde de yaşıyoruz. Bu şirketler çalışanlarının oyun, email, sosyal network gibi sitelere girişlerini engellemek ve güvenlik sağlamanın kısa yolu olarak cookieleri engelleyebilmekteler. Bu durumda Google Analytics gibi ölçüm sistemleri hiç bir trafik ölçmemekte iken, Web Trends tarzı log analiz yazılımları (konfigurasyonlarına bağlı olmakla birlikte genellikle) ziyaretçinin IP adresi, tarayıcı versiyonu gibi tekilliği belirlemekte problemleri olan bir yönteme geçerler. Bu tarz kullanıcıya sahip sitelerde Google Analytics ile Web Trends/AW Stats ölçümleri arasındaki makas genişler.

Peki cookielerle ilgili böyle problemler varken sitelerin trafik verilerini nasıl karşılaştırabiliriz? Burada odaklanacağımız nokta ölçüm periyodu olacak. Yani özellikle tekil ziyaretçi ölçümlerinde aylık konsolide rakamlar yerine günlük tekil ziyaretçi adetlerini baz almak gerek. Neden?

Gerek kendi yaptığım testlerde gerekse başka okuduğum araştırmalarda farklı yazılımların, ayarlamaların ve ölçüm metodlarının tekil ziyaretçi sonuçları üzerindeki etkilerini düşünüyorum. Gözlediğim genel eğilim raporun kapsadığı zamanı uzattıkça, cookie silinme ve farklı ölçüm metodlarının sebep olduğu ölçüm farkları giderek artmakta ve işin içinden çıkmak neredeyse imkansız hale gelmekte. Günlük tekil ziyaretçi trafiklerini kullanmak ölçüm sistemleri, ayarlamaları ve müşterilerin bağlantı tiplerinden kaynaklanan farkları azaltacaktır. Çünkü internet kafe kullanıcısı bir ay boyunca bir çok kez siteyi ziyaret edecekken, aynı gün içinde ortalama ziyaret sayısı çok daha düşük olacaktır. Aynı durum cookielerini silen, bilgisayarını yeniden yükleyen yada bir kaç farklı bilgisayardan giren kullanıcılar için de geçerli olacaktır. Tek bir gün içinde saptırıcı faktörler tamamen engellenemese bile etkileri çok daha sınırlı olacaktır.

Günlük ölçümleri kullanmanın bir diğer yararı ise internet bağlantı noktalarının sayısı, hızı ve kullanıcıların interneti benimseme seviyelerinin bu kadar arttığı, broadband döneminini yaşamamız. Aylık 10 saatlik dial-up erişim paketlerinin satıldığı, CPM’in cost per month olduğu dönemden kalma kötü bir alışkanlık olarak aylık rakamlara bakmak bence artık bize yakışmıyor. Internet kullanıcıları artık hemen her gün internete giriyor, online ortamda daha çok zaman geçiriyorlar ve çok daha çeşitli servisleri kullanıyorlar.

Tekil ziyaretçi rakamlarını aylık değil, günlük olarak kullanmanın bir diğer yararı ise reklamverenin artan miktarda günlük sabit banner yayınlama talebinin karşılığı olması. Reklamverene ne satıyorsanız onu sunmuş oluyorsunuz aslında.

Günlük tekil ziyaretçi ölçümlerinin çok da gerekli olmadığı yada önemli bir fayda sağlamayacağı bazı durumlar da var. Dikkat edin, yukarıda sakıncalarından bahsettiğim durum çok sayıda düzenli kullanıcı kazanmış bir site için geçerlidir. Bunlar ya email, sosyal ağ, sohbet, oyun gibi bağımlılık geliştiren servislerdir, yada gazeteler gibi ciddi markalı içerik sunan yayıncılardır. Düzenli ziyaretçi oranı düşük veya trafikleri düşük olduğu için gerçekten aylık bazda bannerlar satan küçük siteler için günlük tekil ziyaretçi ölçümü fazla bir yarar sağlamayacaktır.

Tabii, sektör genelinde ölçüm işine bir standard gelmesi bunların hepsinden de yararlı olacaktır ancak ne yazıkki yıllardır konuşulan bu konuda hiç bir ilerleme olmadı. Bu da online reklamcılığın ve dolayısı ileTürkçe online içerik ve servislerin gelişmesini engelliyor.

Bir sonraki yazımda farklı ölçüm metodları, ve özellikle birbirlerinden ayrıldıkları tekil ziyaretçi takibi konusu üzerinde duracağım.